Gebruik en risico's

Gebruiksmethoden

Roken:

• via verhitting op aluminiumfolie waarbij de rook ingeademd kan worden ('chinezen', 'chasing the dragon') 
• waterpijp

Spuiten:

• intraveneus (direct in de ader)
• skin-popping (onderhuids in het spierweefsel)

Daarnaast kun je heroïne ook snuiven.

Risico’s

Lichamelijk

• overdosering (dit is een bewuste keuze van de gebruiker of een inschattingsfout door een te hoge dosering of onbekendheid met de zuiverheid van de heroïne); overdosering wordt gekenmerkt door bewustzijnsverlies, ademhalingsstilstand, soms met de dood als gevolg
• licht verhoogde vatbaarheid voor luchtweginfecties
• verwaarlozen en onderdrukken van ziekten doordat pijnklachten worden onderdrukt
• infectieziekten (aids, hepatitis) en spuitabcessen door onzorgvuldig en niet steriel spuiten.

Psychisch

• na verloop van tijd kan een gebruiker psychisch vervreemden en in een sociaal isolement raken.

Heroïne is zeer verslavend, maar de zuivere stof is nauwelijks schadelijk voor het lichaam. Risico’s hebben dan ook vooral te maken met de slechte leefomstandigheden, de kwaliteit van de heroïne en de manier van gebruik.
Verder zijn de verschillen in zuiverheid en de gebruikte versnijdingmiddelen gevaarlijk. Je kunt heroïne laten testen bij de drugs testservice van Parnassia Preventie.

Verslaving
Tolerantie (je lichaam vraagt elke keer meer van het middel om hetzelfde effect te bereiken) treedt snel op. Er is wel een 'plafond', gemiddeld is een gram zuivere heroïne (drie tot vier gram straatheroïne) wel het maximum.
Lichamelijke afhankelijkheid (verslaving) ontstaat snel en is groot. Bij het stoppen treden ontwenningsverschijnselen op. De lichamelijke klachten zijn te vergelijken met een flinke griep (pijn in je botten en spieren, rillingen, buikkrampen, diarree en zweten). Daarnaast kun je zeer angstig worden.
Het psychische pijnstillend effect leidt ook vaak tot grote geestelijke afhankelijkheid. Hierdoor is het met name moeilijk en zwaar om af te kicken. Het risico dat je terugvalt is groot.

Gebruikerservaringen
Heftige ‘flash’, warm en gelukzalig gevoel (leven op een roze wolk), negatieve gevoelens als honger, kou en verdriet worden even niet gevoeld, dromerig, vermindering seksuele behoeften, moeite met ontlasting.

Heroïne en anti-depressiva
Antidepressiva zijn medicijnen (tabletten) die de klachten van een depressie verminderen. Serotonine is een stof in de hersenen die een belangrijke rol speelt bij stemming en emoties. Een van de belangrijkste oorzaken van een depressie is een te lage hoeveelheid aan serotonine in de hersenen. Antidepressiva zorgen voor een grotere beschikbaarheid van serotonine. Hierdoor vermindert de depressie en verbetert de stemming.
De belangrijkste antidepressiva zijn de serotonine heropname remmers (SSRI’s) en de tricyclische antidepressiva (TCA’s). SSRI’s blokkeren de heropname van serotonine. TCA’s blokkeren de heropname van zowel serotonine als noradrenaline. Naast deze twee antidepressiva bestaat er nog een derde groep, de monoamine-oxidase remmers (MAO remmers). Deze groep van antidepressiva worden bijna niet meer voorgeschreven, met uitzondering van moclobemide.
Tricyclische antidepressiva zorgen ervoor dat een tekort aan de neurotransmitters noradrenaline en serotonine opgeheven wordt. Heroïne heeft ook deels invloed op noradrenerge neurotransmissie. Gecombineerd gebruik met tricyclische antidepressiva kunnen de effecten van heroïne versterken. Dit kan leiden tot bewusteloosheid en ademhalingsproblemen.
Naast de problemen die veroorzaakt worden met TCA’s kan een andere groep van antidepressiva (de monoamine-oxidase remmers) ook voor problemen zorgen. Hoewel er niets bekend is over directe interacties tussen heroïne en MAO remmers kunnen MAO’s wel interacties hebben met andere opiaatachtige stoffen. Deze interacties kunnen leiden tot hoofdpijn, hypertensie of hypotensie en coma.

Zwangerschap
Vaak wordt pas laat ontdekt dat een verslaafde heroïne gebruiker zwanger is. Langdurig heroïnegebruik geeft meestal een onregelmatig menstruatiepatroon, soms blijft de menstruatie zelfs geheel uit. Hierdoor en door de slechte lichamelijke gesteldheid van deze vrouwen is de kans op complicaties bij de geboorte groter dan bij andere vrouwen. Door de slechte levenswijze van veel verslaafde vrouwen hebben ze vaak allerlei infecties. Deze hebben weer hun invloed op het ongeboren kind. Afkicken tijdens de zwangerschap zonder hulpmiddelen valt niet aan te raden. Acute onthouding tijdens de zwangerschap kan in sommige gevallen zelfs tot de dood van het ongeboren kind leiden. Het gebruik van methadon (zie aanvullende informatie) als vervanging is dan beter.
Tijdens de fase van de vroege hersenontwikkeling blijken de hersenen van het ongeboren kind zeer gevoelig te zijn voor verslavende stoffen. Doordat harddrugs (ook methadon) gemakkelijk de placenta passeren, raakt de foetus ook verslaafd. Dit uit zich in een complexe vorm van aandoeningen, het neonatale abstinentie syndroom (NAS). Het kind zal na de geboorte dus moeten afkicken. Dit kan het beste onder medisch toezicht gebeuren. Het gebruik van opiaten tijdens de zwangerschap en ook de toediening ervan tijdens de geboorte kunnen bij de pasgeborene een ademdepressie veroorzaken.

EHBO
Gebruik heroïne nooit in je eentje vanwege de kans op een overdosis. Mocht iemand een overdosis krijgen bel dan 112 en vertel dat iemand een overdosis heroïne heeft genomen. Een overdosis kan behandeld worden met naltrexon of naloxon. Er zijn ook situaties waarbij je zelf kan ingrijpen door te proberen de persoon tot bewustzijn te krijgen door middel van pijnprikkels en koud water, de persoon in beweging houden of beademen en/of een hartmassage. Wanneer je er niet zeker van bent, bel dan altijd het alarmnummer 112.

Aanvullende informatie
Heroïne op gebruikersniveau is altijd vermengd, meestal met cafeïne, vaak ook met paracetamol. De cafeïne verhoogt de rookbaarheid. Er worden ook andere versnijdingmiddelen gebruikt zoals andere opiaten. Onder heroïnegebruikers komt veel polygebruik (gebruik van meerdere middelen) voor. Naast heroïne gebruikt men vaak alcohol, cocaïne, methadon en geneesmiddelen zoals slaap- en kalmeringstabletten. Met methadon wordt de opiaatverslaving onderhouden zodat de gebruiker minder heroïne nodig heeft. Het gevaarlijke van opiaten is dat door de positieve effecten tevens negatieve ontstaan; het rustgevende effect leidt snel tot vormen van onverschilligheid zoals bijvoorbeeld verwaarlozing.

In Nederland wordt heroïne vaker gerookt dan gespoten. Ongeveer 15-20% spuit heroïne.
Opiaten zoals morfine worden ook medisch gebruikt. Een dodelijke overdosis kan eigenlijk alleen door spuiten bereikt worden. Er bestaat wel een klein risico dat iemand na roken of snuiven in een diepe slaap valt (of in combinatie met kalmeringsmiddelen zelfs in een sub-coma) veel braakt en dan slapend in het braaksel stikt.

Methadon wordt binnen de verslavingszorg als vervangingsmiddel voor heroïne gebruikt. Methadon wordt bij Parnassia gratis verstrekt waardoor de gebruikers zich niet meer in de scene hoeven te begeven. Hierdoor hoeven zij zich niet meer in de criminaliteit te begeven waardoor de criminaliteit vermindert en zij een normaal dag- en nachtritme kunnen ontwikkelen. Tot slot is methadon gemakkelijk te doceren, waardoor de gebruikersdosis ook langzaam kan worden afgebouwd onder begeleiding van instellingen voor verslavingszorg.

Cijfers
Klik hier voor meer informatie over gebruikerscijfers.